Beperking

Alle Beschränkung beglückt. Je enger unser Gesichts-, Wirkungs- und Berührungskreis, desto glücklicher sind wir: je weiter, desto öfter fühlen wir uns gequält, oder geängstigt. Denn mit ihm vermehren und vergrößern sich die Sorgen, Wünsche und Schrecknisse.

Arthur Schopenhauer, Aphorismen zur Lebensweisheit, 1851.

Tromgeroffel

"Wanneer we jong zijn, denken we dat de gebeurtenissen en personen, die voor ons verdere leven belangrijke gevolgen zullen hebben, hun opkomst door tromgeroffel en trompetgeschal  vooraf laten gaan, maar als we op onze oude dag op ons leven terugkijken dan blijkt dat ze allemaal heel stilletjes en bijna ongemerkt via de achterdeur ons leven zijn binnengeslopen."

Arthur Schopenhauer, Bespiegelingen over levenswijsheid, 1851.

Het prentje: de jonge Schopenhauer meent in de verte tromgeroffel te horen. Ludwig Sigismund Ruhl (1794-1887), Portret van Arthur Schopenhauer,  1815.

Nietzsche gelooft niet

Nietzsche -voor de gelegenheid opmerkelijk goed de Engelse taal beheersend- gelooft niet dat Schopenhauer écht pessimist was. Het bewijs? Schopenhauer speelde fluit!

"[...]Schopenhauer, although a pessimist, ACTUALLY—played the flute... daily after dinner: one may read about the matter in his biography. A question by the way: a pessimist, a repudiator of God and of the world, who MAKES A HALT at morality—who assents to morality, and plays the flute to laede-neminem morals*, what? Is that really—a pessimist?

Friedrich Nietzsche, Beyond Good and Evil, chapter 5, nr. 186.

Hoewel je bij Nietzsche nooit helemaal zeker weet of hij iets als een compliment of als een verwijt -of allebei- bedoelt, niettemin: dat fluitspelen pleit alleszins voor Schopenhauer. Nietzsche had trouwens ook beter een leuke hobby gezocht. Rock 'n' roll accordion bijvoorbeeld (prentje)!

*neminem laede, immo omnes quantum potes juva: doe niemand kwaad, maar probeer voor zover mogelijk anderen te helpen. 

Op een foto

Schopenhauers Bespiegelingen over levenswijsheid zagen het licht in 1851. In het eerste hoofdstuk legt S. uit dat de wereld waarin we leven in de allereerste plaats wordt bepaald door hoe we er tegen aan kijken. Een deel van de werkelijkheid is gegeven en objectief, een ander deel is hoe wij ze opvatten en dus subjectief. En dan geeft S. een voorbeeld om de werking daarvan te illustreren: "de mooiste en beste objectieve helft in combinatie met een botte, subjectieve helft levert toch slechts een slechte concrete werkelijkheid op, net als een mooi landschap tegenvalt bij slecht weer of op een foto die gemaakt is met een slechte camera obscura."

Een foto! Schopenhauer heeft het vermoedelijk over het in zijn tijd gloednieuwe procede van de daguerreotype, in 1839 uitgevonden door Louis Daguerre. Schopenhauer liet zich overigens veel en graag fotograferen (prentje). Maar daar gaat het niet om. De kwestie die ons nu al dagen bezighoudt is deze: is Schopenhauer de eerste filosoof die over de fotografie schrijft?

Antwoorden graag op een gele briefkaart.

Schopenhauer & Butz

His daily life, living alone with a succession of pet French poodles (named Atma and Butz), was defined by a deliberate routine: Schopenhauer would awake, wash, read and study during the morning hours, play his flute, lunch at the Englisher Hof — an inn at the city center near the Hauptwache — rest afterwards, read, take an afternoon walk, check the world events as reported in The London Times, sometimes attend concerts in the evenings, and frequently read inspirational texts such as the Upanishads before going to sleep.

Uit: "Arthur Schopenhauer", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy.

Het prentje: Wilhelm Busch, Arthur Schopenhauer (met, aan de vormen te zien, Butz), via skipgoforth.