Een Tour zonder

Een Tour zonder Yvette Horner, het is toch niet hetzelfde (filmpje).

Shenandoah Davis

In The Atlantic kun je lezen waarom de accordeon vandaag weer helemaal hot is: meer hier. Ene Shenandoah Davis -sterke voornaam overigens (en voor alle duidelijkheid niet de dame op het prentje) - vat het uitstekend samen: “I think in general people have felt a little bit braver about what kind of music they’re creating and more interested in stepping outside of the realm of what pop or rock music is supposed to sound like.”

Accordeon: niet voor watjes dus.

Een plaatje? Omdat het zondag is mag het wat meer zijn. De Franse regionale zender TV Sarthe zendt maandelijks een uurtje accordeon uit onder de hoofding Bonheur de Nacre*. In Frankrijk, dat weten mogelijk niet alle lezers, is de accordeon nog altijd groot in de jazz en niet alleen in de traditionele jazz manouche. Eén van de jongere talenten is Laurent Derache. Hier een special rond hem. Om velerlei redenen interessant, ook al duurt zo'n uitzending een half uurtje.

* nacre is parelmoer, traditioneel het materiaal waarmee de accordeonkasten worden bekleed.

El Rego

Nog een wereld te ontdekken: die van de Afrikaanse soul en funk uit de late jaren 1960 en vroege jaren 1970. Vandaag een begin met Théophile Do Régo. Uit Benin en destijds ook toerend in de buurlanden als El Rego -dit le Rossignol- et ses Commandos. Leuke naam overigens. En fijne muziekjes, zoals hier Feeling You Got (muziekje), met zowaar de accordeon in een centrale rol. Dat hoor je ook niet zo snel in een soulcontext. Nog eentje? Vi man do Wingnan (muziekje).

Hier meer over Rego en Afrikaanse soul en funk.

Siberisch

Vandaag eentje met niet zoveel woorden, althans in termen van toelichting. Gewoon spelen en luisteren. En spelen en luisteren. Het Siberisch Volkskoor zingt, als we het goed begrijpen, over eeuwenoude dennenbomen. Een thema als een ander natuurlijk. Maar terug naar de kern van de zaak: spelen en luisteren (muziekje).

Het geknisper op de achtergrond is overigens geen sfeervol Siberisch houtvuur, al dan niet van eeuwenoude dennenbomen. Het is het typische geluid van een vinylplaat waar sleet op zit. Wel gezellig.

Warme dag

Er wordt weer zo'n warme dag verwacht. Men kan, zoals de mevrouw op de foto, besluiten binnen te blijven, alles goed te verduisteren en vervolgens de hele dag vrolijk trompet te spelen. Op zich uiteraard helemaal geen slecht plan. Maar het kan natuurlijk nog beter, zoals de brave man op het filmpje bewijst (hier).

Accordina

Een instrument dat het ooit helemaal ging maken was de accordina. In 1939 bedacht door ene André Borel en na de oorlog als Chromatic Harmonicon verdeeld door de firma Paul Beuscher. Alle voordelen van de accordeon, zonder dat je je een breuk moet sleuren als je met je instrument op stap gaat. Een zusje van de melodica, maar dan met knoppen in plaats van toetsen als het ware: een accordeon waar je zelf lucht inblaast via een mondstuk.

Het ziet er niet echt swingend uit, zo'n tablet tegen je mond houden en blazen en knoppen indrukken. Het belangrijkste is echter natuurlijk de klank. Hoe klinkt het ding? Ietwat voller dan een chromatische mondharmonica en het lijkt zich dus ook vooral te lenen tot het soort muziek waarvoor je wel eens beroep doet op zo'n harmonica. Je vindt dan ook wel wat Franse jazzmuzikanten die het instrument af en toe gebruiken. Richard Galliano laat horen wat je zoal met een accordina kunt doen. Eerst op Bach (filmpje), dan wat vrijer improviserend op Lucio Dalla's Caruso (filmpje).

Het is een vrij land en ieder het zijne, maar het blijft toch een beetje een gimmick, zo'n accordina.

Accordeonmisdaad

Ja, er is nog veel onrecht in de wereld. En in het bijzonder in de Verenigde Staten. Als nietsvermoedend accordeonist kun je daar blijkbaar op sommige plekken zomaar in de gevangenis worden gegooid. Obama, doe daar tijdens je nieuwe ambtstermijn wat aan!

(Nog meer prentjes betreffende deze schandelijke onrechtvaardigheid? Hier en hier, bijvoorbeeld.)

Zo lang het nog kan: Ry Cooder en Flaco Jimenez in He'll Have To Go (filmpje), uit het legendarische album Chicken Skin Music.

Aan de kiezers

Eentje om vandaag in gedachten te houden:

"Het algemene belang van een partij is er dikwijls mee gediend dat de afgevaardigde die er lid van is, nooit het woord voert over belangrijke dingen die hij nauwelijks begrijpt, dat hij weinig spreekt over kleinigheden die het succes van belangrijke zaken in de weg kunnen staan, en meestal ten slotte dat hij er helemaal het zwijgen toe doet. Het stilzwijgen bewaren is de nuttigste dienst die een middelmatig redenaar de publieke zaak kan bewijzen. Maar zo zien de kiezers dat niet."

Alexis de Tocqueville, Over de democratie in Amerika, boek 2, 1840.

Het prentje: toch wel een troef daarentegen is dat een kandidaat het accordeonspelen beheerst, zoals in dit geval Giscard d' Estaing, hier geportretteerd in de presidentiële campagne van 1973 in het gezelschap van niemand minder dan Yvette Horner. Hier hoor en zie je Giscard spelen: filmpje! Moet het nog worden gezegd dat Giscard deze verkiezingen won?

Accordeon uiteraard

Ja, dat weten niet zoveel mensen. Jimmy Hendrix oefende zijn gitaarsolo's altijd eerst in op accordeon. Uiteraard.

Jammer genoeg is daar geen beeld- of klankmateriaal van overgebleven. Gelukkig is er ene Crispy Bess die er destijds bij was toen Jimmy zijn versie van The Star Bangled Banner repeteerde - op accordeon, uiteraard. Crispy Bess memoriseerde noot voor noot wat Jimmy toen ten gehore bracht en speelt het nu, op verzoek, na. Op accordeon, uiteraard (filmpje).

Geld verdienen

Opgroeiende jongeren en zich zorgen makende ouders van die opgroeiende jongeren: een gouden tip. Laat die hogescholen en universiteiten voor wat ze zijn. Leer gewoon fijn accordeon spelen. En verdien vervolgens goed je kost, onderwijl vreugde en blijdschap onder de mensheid verspreidend. Daar kan geen hoger onderwijs tegen op.

C'est magnifique

Wat dan weer minder mensen weten dan je zou kunnen verwachten: het hipste muziektijdschrift aller tijden, de New Musical Express, zag oorspronkelijk het licht als de Accordion Times and Musical Express. En dezer dagen kan je dat soort dingen maar beter onthouden om quasi achteloos op blitse feestjes te laten vallen. Immers, de accordeon is helemaal terug. Zelfs in populaire TV-series zoals Mad Men wordt, zie prentje, tegenwoordig wel eens een stukje getrekzakt. In de derde episode van seizoen drie speelt Joan Holloway, om de sfeer te bevorderen, een fijne versie van C'est magnifique.

En wat blijkt: actrice Christina Hendrickx -die altijd mag bellen om samen een koffietje te gaan drinken- speelt écht accordeon: “I started taking lessons four or five years ago. It is such a rich instrument for one person. You can get so much out of it, like a one-man band. I also think it’s a very romantic instrument, and it channels all the things I love—French culture, Tom Waits—and all the things I try to make my house look like. It’s something I’ve always been interested in.” (bron: Let's Polka)

Inderdaad, Christina. Daar valt niets tegen in te brengen. Zullen we even meeluisteren? Filmpje!

Sterk plan

Geen zin om vandaag buiten te komen? Hoeft ook niet. Fijn accordeonplaatjes beluisteren! Zoals bijvoorbeeld Lawrence Welk en Myron Floren, die in 1955 een alleszins aparte versie brengen van Muskrat Ramble (filmpje). En in 1958, te gast bij diezelfde Lawrence Welk: Jo Ann Castle in Get Happy (filmpje).  En dat laatste lijkt een sterk plan voor de rest van de dag.

(De Lawrence Welk Show kwam tussen 1955 en 1982 wekelijks op de buis. Elke week fijne stukjes accordeonmuziek in prime time. Kom daar vandaag nog maar eens om.)

Maddy Genets

Mogelijk de minst coole groep aller tijden: dames en heren, Maddy Genets et son ensemble! In het altijd beklijvende Petite Fleur (muziekje).

Terwijl Maddy en de heren aan de slag zijn, misschien wat wetenswaardigheden. De muziek van Petite Fleur werd in 1952 geschreven en opgenomen door Sidney Bechet. In 1959 bedachten Fernand Bonifay en Mario Bua er de woorden bij, die Maddy zo hartverscheurend ten gehore brengt. Bonifay is de meest bekende van de twee: hij schreef liedjes voor Johnny Hallyday, Tino Rossi, Gilbert Bécaud, Annie Cordy, Bourvil, Dalida, Luis Mariano, Sacha Distel, Petula Clark, Richard Anthony en, jawel, Bobbejaan Schoepen. Mario Bua is dan weer de auteur van meesterwerkjes waarvan alleen al de titels een mens goed gezind maken: Fais Voler Ton Jupon en Aïcha (Cha cha cha).

Zo, dat was weer bijzonder leerrijk, niet?

(Het prentje via Steve Carter. Tip: CM)

Straatmadelieven

Wat het schijfje ananas is voor de pizza hawai, is de accordeon voor Parijs. Vanaf het moment dat iemand de trekzak beroert denk je onwillekeurig aan rode wijn, geruite tafelkleedjes en straatmadelieven-met-een-hart-van-goud die steeds weer vallen voor dezelfde baretdragende foute mannen. Dat geeft het instrument wel eens een slechte naam.

Desalniettemin valt er ook bijzonder veel goeds te vertellen over het klassieke Franse accordeonrepertoire. Dat laten zo meteen Wynton Marsalis en Richard Galliano horen in het van Edit Piaf gekende La Foule (filmpje). Het staat de lezer vrij zich al dan niet rode wijn, geruite tafelkleedjes, en straatmadelieven voor de geest te halen.

Desnoods pizza hawai. Het is per slot van rekening een vrij land.

Nationale muziek

"Wat de nationale muziek betreft, die bestaat voornamelijk uit accordeonmuziek. De accordeon is een heel gezond muziekinstrument, want die bevordert in hoge mate de toename van de schouders in de breedte."

Uit: Karel Capek, Prenten van Holland, Stichting Voetnoot- Moldaviet, Amsterdam,2009.

Het prentje: via Nationaal Archief.

Groot in Malta

In de reeks Geweldig Groot In Malta Maar Elders Iets, Eh, Minder Gekend, vandaag Charles Camilleri.

Charles Camilleri (7 September 1931 – 3 January 2009) was a Maltese composer, long acknowledged as Malta's national composer and one of the major composers of his generation. His works include the now famous Malta Suite, Maltese Dances, A Maltese Overture - Din l-Art Helwa, operas in Maltese, a ballet based on the Knights of Malta and the oratorio Pawlu ta' Malta. His piano piece Cantilena, is currently part of the Grade 5 Trinity Guildhall piano syllabus. The Missa Mundi for solo organ was described by its first publisher as "the organ's Rite of Spring".
He died on 3 January 2009 at the age of 77. His funeral took place two days later at Naxxar, his long-time town of residence. Flags across Malta were flown at half-mast in a national tribute to him.

Het prentje: Jan Tonnesen. Charles Camilleri op accordeon? Magic Fingers: (hier).

Meisjesmagneet

Bijdehandse jongens weten wat ze dit jaar vragen aan de Sint. Accordeon = meisjesmagneet.

"That's right. And there is nothing like the fun an accordeon will give you."

Jordaanparels

Illustrator Joost Swarte tekende twaalf parels van de Jordaan: iconen van volks Amsterdam. Hier zie je het hele dozijn.

En op het prentje hierboven: Johnny Meijer (1912-1992), Jordanees accordeonvirtuoos, wiens repertoire zich uitstrekte van Bach tot Archie Shepp. Johnny in 1966: Tea for Two (filmpje).

Machtig scenario

"Gladys had it all worked out. First, she would become a music-hall sensation. Next, cameo appearances in movies. Then, her acute intelligence as well as her virtuoso accordion skills would come to the attention of the authorities, who would draft her as a secret agent selected for a dangerous but vital mission: to be the golden-haired girl who would tempt the world's second-most-powerful man away from his dowdy, intellectual wife, fatally weakening him with her siren's charms. And plain old Gladys Gunderson would become, at last, Mrs. Joseph Stalin!"

Het prentje: via albertseye, het bijschrift via baldpipeguy. Dat nog niemand hier de filmrechten van heeft gekocht. Machtig scenario!

Noordse tijgers

Deze enigszins gemeen kijkende heren zijn de Tigres del Norte, vier broers en één neef die ook mag meedoen. De Tigres zijn de grootste sterren van de norteno-muziek, die waanzinnig populair is in Mexico en onder de Mexicaanse immigranten in de VS. Om een idee te geven: in Mexico laten de Tigres met gemak de grootste stadions vollopen en in de States gaven ze het allergrootste concert ooit: 67.002 mensen verzameld in de Houston Astrodome.

Meestal spelen de Tigres echter gewoon in baancafés. Ze beginnen 's avonds en gaan de hele nacht door. Ze spreken met elkaar de eerste drie nummers af en het publiek bepaalt de rest. Mensen gooien briefjes op het podium met daarop verzoeknummers en de Tigres stoppen niet voor alle briefjes zijn verwerkt.

En niemand hier die ooit van de Tigres heeft gehoord. Nu wel natuurlijk, want zo meteen klikt de lezer op dit filmpje en hoort en ziet hij de familie Hernandez van jetje geven in Sangre Caliente.