Drie weken

Het is hard, het is ontegensprekelijk onrechtvaardig. Maar de volgende drie weken zijn onze lezers op zichzelf aangewezen. Wij zijn weg.

Tot zo. Veel plezier allemaal.

Het prentje: via superbomba.

Maar één nadeel

Sjostakovitsj bleef niet bij de pakken zitten. In het najaar van 1962 schreef hij zijn vriend Vissarion Sjebalin:

'Beste Ronja,
In mijn leven is een zeer belangrijke verandering opgetreden - ik ben getrouwd. Mijn vrouw heet Irina Antonovna. Zij heeft maar één nadeel: zij is amper 27 jaar. Bovendien is zij zeer vriendelijk, wijs opgewekt, eenvoudig, sympathiek, zij draagt een bril en kan de letters l en r niet uitspreken. In dit opzicht heeft het leven mij verwend.'

Irina en Dimitri bleven samen tot Dimitri's dood.

Uit: Krzystof Meyer, Sjostakovitsj, Amsterdam, Olympus, 2006.

Schoenloos

Sterke slogan waarmee de Nigeriaanse president Goodluck Jonathan -ook een sterke naam, overigens- de verkiezingen won:

"I once had no shoes. If I can make it, you can too" (The Economist, 30.04.2011)

Het prentje: via godissues.

Een musicus! Nou en?

(De onverlaten van blogger zijn niet alleen een hele dag offline geweest -vandaar de late post vandaag- maar hebben bovendien ook nog eens het bericht van gisteren verloren gelegd. Schaam u, blogger. Vandaar deze nieuwe poging om het wedervaren van Sjostakovitsj met de wereld te delen.)


Nadat Sjostakovitsj onverwacht weduwnaar was geworden huwde hij met een veel jongere vrouw, Margarita Andrejevna Kajnova. Die hield er een levensstijl op na die nogal afweek van de zijne. Altijd kwam er wel volk op bezoek. "Gezang, alcohol en lawaai hinderden Sjostakovitsj bij het werk". Zijn secretaresse Zinaida Merzjanova beklaagde zich daarover bij een keer bij Galina Visjnevskaja, de vrouw van de cellist Mstislav Rostropovitsj:

'Stelt u zich eens een voor, Galina Pavlova! Ik zeg tegen haar, tegen die Margarita. "U bent tenslotte met een genie getrouwd en u moet op z'n minst proberen zijn psyche te begrijpen. Hij is per slot van rekening een musicus". En wat denkt u dat zij mij antwoordde? "Een musicus! Nou en? Mijn eerste man was ook een musicus... hij speelde accordeon!"'

Het huwelijk hield geen stand.

Uit: Krzystof Meyer, Sjostakovitsj, Amsterdam, Olympus, 2006. Het prentje: Leningrad 1941, Sjostakovitsj aan het werk aan zijn Zevende Symfonie, via The New York Times.

Belaagd door wolven

Francis Galton, vader van de moderne statistische analyse en van de eugenetica, was in zijn jonge jaren wereldreiziger. Dat inspireerde hem tot het schrijven van een uitermate praktisch handboek voor de reiziger door onherbergzame gebieden. Wat doe je bijvoorbeeld als je belaagd wordt door wolven?

"The Swedes put fulminating powder in a raw shankbone and throw it to the wolves; when one of these gnaws and chrunches it, it blows his head to atoms."

Sir Francis Galton, The Art of Travel: Shifts and Contrivances in Wild Countries, 1855

Het prentje: Charles Wellington Furse (1868-1904), Sir Francis Galton, z.j.

Aleksander Vasiljevitsj!

De componist Dimitri Sjostakovitsj was een dapper man en dat niet alleen omdat hij tijdens de bombardementen van Leningrad in de stad bleef en als brandwacht diende (zie prentje). In 1943 besloot Stalin dat de Sovjet-Unie een nieuw volklied nodig had. De geselecteerde composities werden uitgevoerd in aanwezigheid van de Grote Leider. Professor Aleksander Aleksandrov, directeur-generaal van het orkest van het Rode Leger was de favoriet. Na de werken te hebben gehoord bekritiseerde Stalin het werk van Aleksandrov. Die zag zich al naar Siberië gestuurd en beschuldigde meteen ene Knoesjevitski die het werk had geïnstrumenteerd. Op dat moment onderbrak Sjostakovitsj hem:

"Aleksander Vasiljevitsj! Wees stil! Wees stil! schaamt u zich niet? Wie is er behalve u verantwoordelijk voor deze muziek? Hoe kunt u zo over iemand spreken die niet aanwezig is en die in het leger uw ondergeschikte is! Houdt u alstublieft meteen op!"
Het werd doodstil. Tot die tijd was het in de aanwezigheid van Stalin ondenkbaar geweest dat iemand een ander in de de rede zou vallen en dat nog wel met stemverheffing. Iedereen kromp ineen. Uiteindelijk zei Stalin na een lange stilte: "Welnu professor, het is helaas niet gelukt..." En daarmee was de zaak afgedaan.

Uit: Krzystof Meyer, Sjostakovitsj, Amsterdam, Olympus, 2006.

Het belang van de broek

"There are moments, Jeeves, when one asks oneself, 'Do trousers matter?'"
"The mood will pass, sir."

P.G. Wodehouse, The Code of the Woosters, 1938.

Het prentje: via signs and wonders.

Voortreffelijk gedaan

In de reeks Spreekwoorden en Gezegden Uitgebeeld, vandaag Jordi Deketelaere (8) uit Lochristi met: " Pour vivre heureux, vivons cachés".

Voortreffelijk gedaan, Jordi!

Het prentje: via wavz13.

Het wonderteam

Een minder beoefend genre in de schilderkunst: het voetbalschilderij.
Het prentje: Paul Meissner (1907-1983), Das Wunderteam (1948).

Het wonderteam in kwestie is het Oostenrijkse nationale elftal dat op 7 december 1932 de uitzonderlijke prestatie leverde van op Britse bodem slechts met 4-3 te verliezen van het Engelse nationale team. Engeland gold in die dagen, in het bijzonder in eigen huis, als onklopbaar. Pas op 25 november 1953 verloren de Engelsen voor het eerst een thuiswedstrijd: 3-6 tegen de Hongaren.

Martini, droog

I am prepared to believe that a dry martini slightly impairs the palate, but think what it does for the soul.

Alec Waugh, In Praise of Wine, 1959.

Little known fact: Alec Waugh is ook de uitvinder van het concept cocktail party. (Iemand moest de eerste zijn.) En op een fijne cocktailparty spelen we passende muziek: Cherry Pink (and apple-blossom wine). Dames en heren, Perez Prado! (muziekje)

Laat het weekend nu maar beginnen.

Het prentje: a jolly good time was had by all, Karachi, Hotel Metropole, 1949, via bloomfield and george.

Poes of geen poes

"Twee recente studies over hoe mensen zich gedragen bij honden en katten, tonen dat die beesten wel degelijk een voorkeur hebben naar het geslacht van hun baasjes. Honden zijn sneller geneigd om zich te binden aan mannen, terwijl de band tussen katten en vrouwen dan weer sterker is. En hoewel het woord "trouw" en "hond" onlosmakelijk verbonden zijn in ons wereldbeeld, zouden katten een diepere en complexere relatie hebben met hun baasjes, en eentje die meer lijkt op de band die we met onze kinderen hebben. De studie brengt ook iets anders naar voor: neurotische, onrustige en agressieve honden voelen zich meer aangetrokken tot mannen die psychologisch dezelfde trekjes hebben", (De Morgen, 09.04.2011).

Dat lost onze fundamentele vraag dus niet op: poes of geen poes in huis halen, dat is de kwestie.

Het prentje: Friedrich Overbeck (1789-1869), Franz Pforr, 1810. Met poes. Qua diepgang en complexiteit zit de relatie wel goed, zo te zien.

Zoals de eend

Be like a duck. Calm on the surface, but always paddling like the dickens underneath.

Maurice Joseph Micklewithe, aka. Michael Caine, acteur en zenmeester.

De Zaak Van Beers

In 1881 werd de kunstwereld opgeschrikt door L'Affaire Van Beers. De Antwerpse, maar in Parijs residerende schilder Jan Van Beers bleek foto's te overschilderen en als schilderijen te presenteren. Schandaal. (Meer: hier.)

Wat ons eigenlijk meer interesseert is het volgende. In 1883 schilderde Van Beers het portret van de componist Peter Benoit (zie gedeeltelijk op het prentje). Als je het schilderij in zijn volledigheid ziet -en dat kun je nog tot het einde van het jaar in Antwerpen, op de tentoonstelling De Modernen- dan zie je dat Van Beers tegen de muur van Benoits kamer als decoratie een foto schildert. En dan nu de vraag waarover we ons al enige dagen het hoofd breken en waarop -hopelijk- de meelezende kunsthistorici en -liefhebbers het antwoord weten: wat is het eerste schilderij waarop een foto wordt afgebeeld?

Eerste woorden

Gek hoe de eerste woorden die je van een taal leert blijven hangen en ook voor altijd het beeld van die taal bepalen.

"Papa fume une pipe". Vierde studiejaar, eerste les Frans. Vader zit bij de kachel, geruite pantoffels aan, krant op de schoot en rookt zijn pijp. Daarom dat we bij Frans nooit in eerste instantie denken aan, bijvoorbeeld, de Parisiennes of Brigitte Bardot en St. Tropez. Misschien wel jammer.

"Vivo. In silvam ardennae habitant." Eerste jaar middelbaar. Eerste les Latijn. Bij Romeinen sindsdien eerste associatie: ploeterend op sandalen door de Ardense bossen. Mist, regen en achter elke boom kan een Menapiër schuilgaan. Gedoemde taal. Zoveel was wel duidelijk.

"Ich weiß nicht, was soll es bedeuten, Daß ich so traurig bin, Ein Märchen aus uralten Zeiten, Das kommt mir nicht aus dem Sinn." Tweede middelbaar. Eerste les Duits. Meteen Heine's Lorelei. Duitsland. Sehnsucht. Dichters met een longaandoening.

En Engels? 1963. Tweede kleuterklas. Vijftien vierjarigen die een hele speeltijd lang achter elkaar aanhollen, onderwijl "She Loves You, Yeah, Yeah, Yeah" blèrend. De taal van de liefde.

1963: The Beatles, She Loves You (filmpje - in kleur!)

Wat een leven

En wat vieren we vandaag? Dat op 1 mei 1786 in Wenen Le Nozze de Figaro van Wolfgang Amadeus Mozart in première ging (zie prentje).

Klein eerbetoon ook aan librettist Lorenzo Da Ponte: van huisuit joods, katholiek bekeerling en priester, uit Venetië verdreven nadat hij een bordeel was begonnen. In Oostenrijk tot hoftoneelschrijver benoemd, hoewel hij nog nooit een toneelstuk had geschreven. Op zijn oude dag, om zijn geldschieters te ontvluchten, hals over kop naar naar Amerika vertrokken. Daar eerst een kruidenierswinkeltje geopend, om uiteindelijk hoogleraar Italiaans te worden. Wat een leven.

Bijna zo spannend als de muziek van Mozart. De ouverture tot Figaro's huwelijk, uitgevoerd door het New York Metropolitan Opera Orchestra, onder leiding van James Levine (filmpje).

Een miljoen jaar

Een film die een hele generatie jongens deed besluiten om later ook archeoloog te worden: One Million Years BC. Een hoogtepunt uit de cinematografische geschiedenis. Vooral dan in termen van de kostuums van de vrouwelijke personages.

Eén van de belangrijkste scènes: Raquel Welch (prentje) verwikkeld in een heuse cat fight (filmpje). Zoals de kijker zal merken: onze mannelijke voorouders waren best bereid, als twee schaarsgeklede dames een robbertje wilden vechten, ze daarvoor alle ruimte te geven. Moest kunnen.

Koninklijke corgi

Een vraag: zijn de koninklijke corgi's ook uitgenodigd voor het huwelijksfeest? Alleszins: de niet-adellijke corgi's kijken er geweldig naar uit (filmpje).

Wat dan weer niet gek veel mensen weten: de hondjes van de Queen zijn eigenlijk geen corgi's, maar dorgi's. De dorgi's zagen het licht toen koninklijke corgi Tiny iets moois maar buitenechtelijks had met Pipkin, de dashond van Prinses Margaret. In totaal zijn er tot hiertoe acht dorgi's geweest: Tinker, Pickles, Chipper, Piper, Harris, Brandy, Cider en Berry. Drie ervan -Brandy, Cider en Berry- maken op dit moment deel uit van de hofhouding.

Wereldtapirdag

Een welgemeend excuus aan alle tapirs. Gisteren helemaal vergeten: het was Wereldtapirdag. Uiteraard stuk voor stuk geweldige dieren, de tapirs. Tapirs, doe zo voort. Succes bij al jullie ondernemingen. Wij ♥ tapirs.

De postzegel: een Maleise tapir. Laat er er geen misverstand over bestaan. Laaglandtapirs, Midden-Amerikaanse tapirs en bergtapirs: ook allemaal fantastische tapirs.

Boekhoudkunst

Miró began his career as an accountant, abandoning the business world completely for art after suffering a nervous breakdown, (wikipedia).

Iets om naar uit te kijken: de artistieke producties van die boekhouders die, na de bankencrisis van 2008, over hun toeren draaiden en vervolgens besloten hun verdere leven aan de kunst te wijden.

Het prentje: na zijn uren was Joan Miro (1893-1983) ook actief als binnenhuisdecorateur. Don't give up your day-job, Joan.

Dé handtas

Voor wie alles al heeft: de kans om eigenaar te worden van één van de oorspronkelijke Margaret Thatcher-handtassen (zie: The Guardian, 25.04.2011).

John Whittingdale, the Conservative MP who was her political secretary, said Thatcher used her bag as a symbol of authority. "She would produce it very visibly at big meetings to show she meant business," he said. Ex-minister Nicholas Ridley is said to have remarked in a cabinet meeting, when she had left the room, "Why don't we start? The handbag is here."

Waalse fietsers

Het aantal fietsen in België is toegenomen tot een recordcijfer van 7 miljoen, schrijft La Libre Belgique op basis van cijfers van de FOD Economie. Het gaat om alle types van fietsen samen, inclusief elektrische. Enkel kinderfietsen werden niet in de cijfers opgenomen.

Vlaanderen telt 5,341 miljoen fietsen, Wallonië 1,409 miljoen en Brussel 337.101. De Vlaamse gezinnen bezitten bijgevolg gemiddeld twee fietsen, terwijl Wallonië iets minder dan een fiets per gezin telt.

Volgens de FOD Economie zou het aantal fietsen in België op tien jaar tijd met een miljoen exemplaren toegenomen zijn, (De Morgen, 22.4.2011).

Het prentje: Twaalf man voor zes fietsen. Statistisch gesproken dus vermoedelijk Waalse fietsers.

Tom & Janis

Tom Jones en Janis Joplin, samen op een podium? Inderdaad. Tom kijkt in het begin weliswaar een beetje ongemakkelijk -die Janis ziet er écht wel behoorlijk wild uit- maar krijgt er geleidelijk steeds meer zin in. En dat is dan weer een les voor ons allemaal: just go with the flow.

Vrienden, vriendinnen: Raise Your Hand (muziekje). En uiteraard, Vrolijk Pasen iedereen.

(Met dank aan JG in BKK voor de tip.)

Stille Zaterdag

Het is vandaag Stille Zaterdag en dat is wellicht maar best ook. Want zo kunnen we volstaan met het tonen van het hoesje van het vermoedelijk, eh, werkelijk bijzondere Jesus Use Me van The Faith Tones.

Ongetwijfeld goede christenen. Daar niet van.

Allerfabst

Niet de eerste keer dat we daar de aandacht op vestigen: vergeet John, Paul en Ringo. George was de allerfabste van de fab four.

En dus, nog maar eens, Here Comes The Sun, uit het Concert for Bangladesh, 1971 (filmpje). Hoewel het, voor de tuin en de vogeltjes, gerust af en toe ook een beetje mag regenen.

Valentina

Hebben niet zoveel mensen: een gehandtekende foto van Valentina Tereshkova, in 1963 de eerste vrouw in de ruimte.

After the flight of Yuri Gagarin in 1961, Sergey Korolyov, the chief Soviet rocket engineer, came up with the idea of putting a woman in space. On February 16, 1962, Valentina Tereshkova was selected to join the female cosmonaut corps. Out of more than four hundred applicants, five were selected: Tatyana Kuznetsova, Irina Solovyova, Zhanna Yorkina, Valentina Ponomaryova, and Tereshkova. Qualifications included that they be parachutists under 30 years of age, under 170 cm (5 feet 7 inches) tall, and under 70 kg (154 lbs.) in weight, (wikipedia).

Stadhouderskade

Het prentje: Carel Willink (1900-1983), De zeppelin (1933).

Amsterdamkenners kunnen uitleggen dat het afgebeelde tafereel zich afspeelt op de Stadhouderskade, meer bepaald aan de hoek met de P.C. Hooftstraat.

Het gebeurt overigens niet elke dag dat je daar een Zeppelin kunt begroeten. Vandaar wellicht het enthousiaste hoedgewuif van de voorbijgangers. In regel kijken Amsterdammers immers van niets op: hen maak je niets wijs. Ons daarentegen alles.

Antarctisch

Nu het goede weer in aantocht is kunnen we dit wel aan: indrukwekkende foto's van Antarctica. Genomen tussen 1911 en 1914, door de leden van de eerste Australische Zuidpoolexpeditie. Te zien via Brain Pickings.

1076 trombones

Soms hopen we ook wel eens dat er plots gezellig een fijne fanfare door de straat wandelt. Maar 1076 trombones: dat is meteen wel héél erg gezellig.

Neen, "Seventy-Six Trombones" volstaan ruimschoots: (filmpje). Uit Meredith Wilson's "The Music Man" (1962).

En iedereen klaar voor weer een nieuwe week!

Het prentje: Life Magazine, 22 december 1958.

Zeejongetjes

Zoveel verschrikkelijk belangrijks kun je vandaag onmogelijk te doen hebben. Dus heb je wel een klein half uurtje om naar de wondermooie documentaire van Annabel Verbeke Enfants de la mer/mère te kijken (hier). Over hummeltjes uit gebroken gezinnen, waar ze nergens blijf mee weten en die dan maar op internaat worden gestuurd om zeeman te worden. Zeejongetjes.

Het prentje: weerom via het Nationaal Archief. En met dank aan LHG, voor de tip.

Nationale muziek

"Wat de nationale muziek betreft, die bestaat voornamelijk uit accordeonmuziek. De accordeon is een heel gezond muziekinstrument, want die bevordert in hoge mate de toename van de schouders in de breedte."

Uit: Karel Capek, Prenten van Holland, Stichting Voetnoot- Moldaviet, Amsterdam,2009.

Het prentje: via Nationaal Archief.