Money Jungle

Waardig ouder worden: na zijn zestigste maakte Ellington muziek met de jongere generatie. Uit de samenwerking met Mingus en Roach kwam in 1963 Money Jungle voort: een plaat die tezelfdertijd klassiek Ellingtoniaans en verbazend modern klinkt. Zo bijvoorbeeld Fleurette Africaine (muziekje).

Ellington schreef daarna vooral meer symfonisch werk: de Sacred Concerts, The Far East Suite, The New Orleans Suite en The Afro-Eurasian Eclipse. Maar dat is, in alle eerlijkheid, toch veeleer andermans kopje thee.

Schoenconsulent

Jonge mensen en bezorgde ouders vragen zich wel eens af welk beroep nog zekerheid biedt op de snel veranderende arbeidsmarkt. Het antwoord ligt voor de hand: schoenconsulent. Twee eenvoudige sociologische observaties maken zulks duidelijk. Eén, mensen zullen altijd schoenen dragen. Twee, mensen besteden steeds meer dingen die ze vroeger gewoon zelf deden -kinderen opvoeden, aardappeltjes kweken, het huis poetsen, stoelen en tafels timmeren- uit aan deskundigen of professionals. Die twee observaties aan elkaar knopend kom je tot een even vanzelfsprekende als onweerlegbare conclusie: mensen zullen eerstdaags ook voor het uitkiezen en dragen van schoeisel te rade gaan bij wie daar voor heeft doorgeleerd.

Dus, jong mens of bezorgde ouder: niet twijfelen. Schoenconsulent. Het beroep.van de toekomst.

Heilige Cantona

Dit is de periode waarin voetbalclubs radeloos worden. Nu worden de verliezende trainers de laan uitgestuurd en bereiden teleurgestelde voorzitters de wintertransfers voor: als we maar een nieuwe centrale verdediger, een controlerende middenvelder en een scorende spits in huis halen, dan komt alles alsnog goed...

Ervaren supporters maak je niets wijs: dat zijn illusies. Een nieuwe trainer, een bataljon nieuwe aankopen: dikwijls maakt het de miserie alleen nog groter. Wat vaak nog het meest helpt zijn hoop, geloof en liefde. Hoop doet leven, geloof verzet bergen en liefde overwint alles. Als supporter van een zieltogende club heb je meer aan dat trio dan aan een snel gekochte Nigeriaanse spits, een bij een andere club mislukt jeugdtalent of een routinier die, in ruil voor een dik contract, nog wat komt uitbollen .
Hoop, geloof en liefde. En op een goed blaadje staan bij de voetbalgoeden natuurlijk. Daartoe helpt af en toe een schietgebedje tot de Heilige Cantona, patroon van de hopeloze voetbalzaken (filmpje).

Het prentje: Michael J. Browne, The Art of the Game, 1997.

Goedgezind

Altijd graag goed geïnformeerd, laat Django zich hier de hand lezen. Wat heeft de toekomst voor hem in petto? We slaan er alvast even de horoscoop op na. Django Reinhardt -geboren op 23 januari- heeft als sterrenbeeld Waterman. Wat kunnen de Watermannen deze maand verwachten?

November maakt je goedgezind, Waterman, en staat volledig in het teken van de vriendschap. Je voelt je gezegend omwille van een handvol trouwe vrienden. Intussen leg je nieuwe contact met enkele toffe mensen die gaandeweg een vaste plaats in je leven zullen veroveren. Single? Je maakt nieuwe vrienden of vriendinnen bij wie het goed toeven is. Eén van hen kan al snel meer gaan betekenen voor jou. Opvallend veel mensen, zowel familie, vrienden, kinderen als collega’s, doen nu een beroep doen op jou. Bied steun waar nodig.

November maakte je goedgezind! Klinkt als muziek in de orde. Net als deze: The Sheik of Araby (muziekje).

Bazooka Joe

De enige reden waarom je een Bazooka uit de automaat draaide was omdat je er vrij indrukwekkende kauwgombellen mee kon blazen. Voor de rest was alles aan Bazooka immers redelijk tegenvallend. Het rechthoekige kauwgomtablet zag er zelfs naar jongensmaatstaven ongezond roze uit, de structuur was veeleer brokkelig en kreeg pas na veel kauwen de voor het blazen benodigde soepelheid, de smaak was verwant aan die van vloeipapier. (Elke schooljongen wist destijds hoe vloeipapier smaakte: de beste proppen -die, zoals de bedoeling was, tegen muur of plafond van klaslokaal bleven kleven- kauwde je op basis van vloeipapier. Vandaar)

Alles viel dus tegen aan Bazooka: zelfs de bij de kauwgom geleverde Bazooka Joe prentjes -in vieren geplooid, gedrukt op een soort boterhammenpapier- leken nergens op. Niet mooi getekend, slecht gedrukt, lelijke kleuren, geen duidelijk verhaaltje vertellend, geen herkenbare grap, gewoon stom.

Honderd jaar later krijg je per toeval die Bazooka Joe-prentjes opnieuw onder ogen. Die eertijds stomme prentjes geven nu blijk van een soort absurde humor waarmee je zelfs vandaag nog onder de mensen kunt komen. Bazooka Joe: welgemeende excuses.

Batfluit

Wat eigenlijk een goed bewaard geheim is: soms heeft ook Batman nood aan een beetje tijd voor zichzelf. Op die momenten speelt hij bij voorkeur meditatief een deuntje op de panfluit.

Moet kunnen, Batman. Niets om je voor te schamen.

Accordeonmisdaad

Ja, er is nog veel onrecht in de wereld. En in het bijzonder in de Verenigde Staten. Als nietsvermoedend accordeonist kun je daar blijkbaar op sommige plekken zomaar in de gevangenis worden gegooid. Obama, doe daar tijdens je nieuwe ambtstermijn wat aan!

(Nog meer prentjes betreffende deze schandelijke onrechtvaardigheid? Hier en hier, bijvoorbeeld.)

Zo lang het nog kan: Ry Cooder en Flaco Jimenez in He'll Have To Go (filmpje), uit het legendarische album Chicken Skin Music.

President Ringo

Ringo for President. En wel hierom, bijvoorbeeld (filmpje).

President Gillespie

Dizzy Gillespie for President. En wel hierom, bijvoorbeeld: filmpje.

Hamvraag

Ja, de hamvraag. Maar vanwaar komt die uitdrukking eigenlijk? Onwillekeurig denk je dan aan iets uit een verre traditie, uit de sfeer van koekhappen en zaklopen en dergelijke. Half goed. Enerzijds blijkt het woord merkwaardig modern, anderzijds blijkt het inderdaad uit de koekhap- en zakloopsfeer te komen:

De hamvraag was de laatste in een reeks van vijf vragen bij het radiospel Mastklimmen; degene die het antwoord wist op die laatste vraag, was de winnaar en won een ham. Het programma werd gepresenteerd door Johan Bodegraven en was vanaf 1953 vier seizoenen lang bij de NCRV op de radio te volgen, (via Etymologiebank).

Het prentje: ook een mooie ham. Paul Gauguin (1848-1903), Le Jambon, 1889.

Slimme beesten

Er is binnen de dierwetenschap dezer dagen veel te doen over pratende walvissen en Koreaans sprekende olifanten. Vrolijk kwebbelende olifanten en walvissen: dat opent ongetwijfeld fijne perspectieven. We moeten echter niet naïef zijn. Meer intelligente diersoorten kunnen hun vermogen om de menselijke taal na te bootsen ook voor minder onschuldige doeleinden gebruiken.

Neem nu de kat. Het zou ons niet verbazen als mensen die meenden engelen of de stem van god te hebben gehoord, eigenlijk gewoon werden misleid door katten die zich van de menselijke taal bedienden. Mensen zijn, vanuit het oogpunt van katten, als honden. Honden hebben een baasje nodig dat ze zegt wat ze moeten doen, anders loopt het fout. Mensen ook, menen katten. Als mensen voor zichzelf beginnen te denken zouden ze er bijvoorbeeld wel eens achter kunnen komen dat katten, dankzij de mens, een erg gemakkelijk leventje leiden. Daarom vonden de katten god uit. Om de mens te vertellen wat hij moet doen. En daardoor de positie van de katten te bestendigen.

Slimme beesten, katten. Daar niet van.

Het prentje: Tsuguharu Foujita (1886-1968), Chat Blanc, Fond Rouge, 1926.

Bescheidenheid

Er is iets vreemd aan de hand met de bescheidenheid. In theorie is iedereen voor. In de praktijk vinden we er blijkbaar niets aan. Bescheidenheid is hetzij vals en dus niet gemeend, hetzij niet echt nodig en dus overdreven of overbodig. En in die gevallen waar bescheidenheid terecht is en dus op haar plaats is het evenmin goed, want dan is de logische gevolgtrekking dat de betrokkene niet geweldig veel in zijn/haar mars heeft. Bescheidenheid: het is niet eenvoudig.

Wie geen last heeft van bescheidenheid, is onze vriend Morrissey: All You Need Is Me (filmpje).

Het prentje: Morrissey, door Renaut Montfourny.

Bewegend

Ook één van de meer wonderbaarlijke uitvindingen van de jaren 1960: de bewegende prentbriefkaart. Door de geribbelde opdruk zie je afhankelijk van de hoek waaronder je kijkt een ander beeld verschijnen. Het allerleukst als er blote dames in het spel zijn. Zo zie je mevrouw slechts van de bovenkant. Zo zie je mevrouw helemaal. Bovenkant. Helemaal. Bovenkant. Helemaal.

Het prentje: via If Charlie Parker..

In drie regels

Félix Fénéon (1861-1944) leidde drie leven die hij strikt gescheiden hield: overdag verdiende hij de kost als bediende op het ministerie van landsverdediging, 's avonds verkeerde hij als criticus in artistieke kringen, 's nachts schreef hij opruiende stukjes in anarchistische blaadjes. Toen die drie levens met elkaar verstrengeld raakten, liep het fout: de politie vond bij Fénéon in de kast een fles kwikzilver en een doosje met daarin elf bomontstekers. Fénéon de gevangenis in en daarna op zoek naar een andere baan. Die vond hij als journalist, onder meer bij Le Matin, waar hij de rubriek gebroken armen en benen tot kunst verhief. Fénéon maakte poëzie van de dagelijkse berichtjes over ongelukken, zelfmoorden, passionele drama's en verdrinkingen. Gedichten van twee, drie regels die de hele condition humaine omvatten:

In Le Havre wierp de varensgezel Scouarnec zich voor een rijdende locomotief. Men borg zijn ingewanden in een zijden doek.

Zittend in de vensterbank van het open raam, reeg G. Laniel, negen, uit Meaux haar laarsjes dicht. Bijna. Tot zij achterover op de keien smakte.

Mle Marin en M. Rougeon zullen geen nageslacht verwekken nu zij in Clamart door een sneltrein zijn overreden. De huwelijksdatum was al vastgesteld.

Een selectie werd gebundeld in Het nieuw in drie regels. Twee jaar geleden moedig door uitgeverij Vrijdag in vertaling uitgebracht, nu in stapeltjes bij De Slegte. Het leven.

Vakidioten

Er valt ook veel goeds te zeggen over vakidioten en monomanen. Vakidioten en monomanen bereiken -en het mooie is: zonder dat ze daar bewust naar streven- een niveau van onthechting dat alleen voor mystici lijkt weggelegd. Ze weten bijvoorbeeld zoveel van de installatie van warmwaterketels, de wet op de handelsondernemingen, de locomotieven die tussen 1925 en 1935 dienst deden op de lijn 82 van Aalst naar Burst of de geluidsingenieurs op de platen van het Blue Note-label, dat er alleen nog dat is en niets anders meer. Onbedoeld verdwijnen ze zelf uit beeld: ze worden één met vak of interesse. Ze hechten niet meer aan aardse beloningen. Ze leggen zich neer bij de relativiteit der dingen: er is altijd wel iets dat je nooit helemaal met zekerheid zult weten over de installatie van warmwaterketels, de wet op de handelsondernemingen, de locomotieven die tussen 1925 en 1935 dienst deden op de lijn 82 van Aalst naar Burst of de geluidsingenieurs op de platen van het Blue Note-label.

Vakidiotie en monomanie vormen de moderne westerse wegen naar de verlichting. En zoals alle wegen naar de verlichting lokken ook die gelach en misprijzen uit bij de nog niet verlichten. Vakidoten en monomanen trekken zich daar gelukkig niets van aan: zij hebben wel betere dingen te doen. Nog meer te weten komen bijvoorbeeld over de installatie van warmwaterketels, de wet op de handelsondernemingen, de locomotieven die tussen 1925 en 1935 dienst deden op de lijn 82 van Aalst naar Burst of de geluidsingenieurs op de platen van het Blue Note-label.

Het prentje: de enige echte Rudy Van Gelder, de meest legendarische der geluidsingenieurs op de platen van het Blue Note-label.

Meerdere peren

In de Reeks Fijne Dingen Des Herfsts: vandaag, de peer. Meerdere peren zelfs. Op het prentje: Manet's Deux Poires (1864). En om te beluisteren: Satie's Trois Morceaux en Forme de Poire (muziekje) (1903).

Peren: toch eigenlijk ook weer geweldig goed gevonden van de natuur.

Vijf jaar

De tijd gaat, het is geweten, snel. Vijf jaar geleden, op 26 oktober 2007, verscheen het eerste stukje op almaar kleiner groeien. Toen nog zonder prentjes, omdat de daartoe verantwoordelijke eindredactrice Irma Delafortrie (links op het prentje) zich nog niet helemaal vertrouwd had gemaakt met de fotofunctie op Blogger. Vijf jaar, het is niet niets. Dat was ook het unanieme oordeel van de drie andere overlevende pioniers van het eerste uur: Rosa Verdonck, Julien Kneepkens en Annick Collet. Ere wie ere toekomt: de mensen zonder wie almaar kleiner groeien het in die eerste moeilijke jaren nooit had overleefd.

Wat ze zelf vinden van de vandaag bestaande almaar kleiner groeien? "Het is toch meer iets geworden voor de jonge mensen", laat Julien zich diplomatisch ontvallen. "Wel goed dat er nog regelmatig mooie stukjes verschijnen over dieren. Die lees ik graag", aldus Rosa. "Maar wat ik wel mis zijn de gerechten. Die knipte ik vroeger uit en die maakte ik dan als de kleinkinderen op bezoek kwamen", voegt Irma er aan toe. "En die blote vrouwen tegenwoordig... Ik weet het niet", besluit Annick. "Dat is modern zeker?"

De tijd gaat, het is geweten, snel. Vijf jaar.

Wat is kunst?

Wat is kunst? Een baard laten groeien is op zich -althans voor de mannelijke helft van de bevolking- hooguit een kunstje. Een baard laten groeien van 3,55 meter komt al enigszins in de buurt. Een baard laten groeien van 3,55 meter en daar vervolgens dan vrolijk een poezennest van maken is het zonder de minste twijfel helemaal.

Jan Fabre: sukkelaar. Louis Coulon: respect.

Werkloos

Het blijft rommelen op de arbeidsmarkt. Nu blijkt ook Superman werkloos. Hij heeft, vernemen we, zelf ontslag genomen, uit onvrede met de redactionele koers van The Daily Planet, het blad waar hij al die jaren voor werkte (prentje). Superman vindt dat de krant haar integriteit te grabbel gooit en steeds meer entertainment publiceert in plaats van echte journalistiek. Uitleg ter zake in dit filmpje.

Heel erg nobel Superman, maar in dit economisch klimaat? En zelf ontslag nemen? Dan heb je niet eens recht op een werkloosheidsuitkering. Als dat allemaal maar goed komt.

Niet persoonlijk

Wat het leven er niet gemakkelijker op maakt: de gewoonte dingen persoonlijk te nemen. Hoeft niet, zegt Surya Das:

That which we call "I" is just impermanent, ownerless karma rolling along. Don't take it personally.

Goed plan.

Het prentje: een zeldzame snapshot van impermanent, ownerless karma rolling along.

David A. Noebel

Een onderwerp dat veel te weinig aan bod komt in de politieke wetenschappen: de relatie tussen communisme, hypnotisme en de Beatles. Ene David A. Noebel blijkt zich alleszins in het thema te hebben vastgebeten want naast dit in 1965 gepubliceerde werkje tref je in zijn bibliografie nog tot de verbeelding sprekende titels aan als: Rhythm, riots, and revolution;: An analysis of the Communist use of music, the Communist master music plan (1966), The Beatles: A Study in Drugs, Sex, & Revolution (1969), The Marxist Minstrels: A Handbook on Communist Subversion of Music (1974) en The Legacy of John Lennon: Charming or Harming a Generation? (1982).

Herfstdansje

Ongeveer het meest zinvolle wat een mens op een prachtige nazomerdag als deze kan doen: een vrolijk herfstdansje maken. Van ons moet men vandaag dan ook geen redelijkheid verwachten.

Lachen met honden

Eigenlijk te gemakkelijk, omdat ze er altijd weer intrappen: grappen uithalen met honden. Maar, kun je ook concluderen, als honden er altijd weer intrappen, dan betekent dat niet noodzakelijk dat ze dom zijn of goedgelovig. Misschien vinden honden een goede grap gewoon leuk en kunnen ze er niet genoeg van krijgen.

Eigenlijk weten we niet geweldig veel van wat er in honden omgaat. Misschien maar best ook.

Debbie demonstreert

Ten behoeve van jongere lezertjes die a) niet weten wat de pogo is en b) hoe je pogoot: Debbie Harry (prentje) demonstreert (filmpje)! Goed dat we Debbie hebben.

En omdat het zonde is haar helemaal naar hier te laten komen voor zo'n kort optreden, nog een keer Debbie. Deze keer legt ze uit, weerom tot lering en vermaak van de jongere lezertjes, wat punk ook weer precies was (filmpje). En ja lieve kleinen, Debbie is onverbiddelijk: dat is leerstof voor het examen, laat ze weten. Jammer, maar daar word je groot van en dat soort dingen.

Lucia van Syracuse

Het katholieke geloof is altijd wat grafischer ingesteld geweest dan bijvoorbeeld het protestantse. Daarom heb je veel meer katholieke dan protestantse schilders. Protestanten schrijven dan weer makkelijker een boek. Ook leuk hoor boeken, maar soms heb je toch meer aan prentjes.

Zo bijvoorbeeld: als een katholiek je wil laten kennismaken met het ongetwijfeld trieste maar ook uitermate wonderbaarlijke leven van de Heilige Lucia, dat laat zo'n katholiek je meteen ook maar even zien hoe dat allemaal in zijn werk ging. Voor wie zedenleer volgde en dus vooralsnog onwetend is: Lucia van Syracuse was de wereldkampioene deugdzaamheid van haar tijd. Toen één of andere gladde jongen haar complimenteerde met haar mooie ogen, besloot ze die uit te steken als signaal aan het mansvolk om haar voortaan met rust te laten; al dat geflikflooi stond de godsvrucht in de weg. Maar de Allerhoogste, die blijkbaar het zaakje van nabij had gevolgd, besloot daarop dat Lucia, weliswaar zonder ogen, toch in staat bleef te zien. Mirakel!

En om dat enigszins aanschouwelijk te maken wordt Lucia sindsdien altijd afgebeeld met de ogen op een schoteltje (prentje). Maar hoe beeld je dan af dat Lucia, ondanks die uitgestoken ogen, toch nog bleef zien? Door ze een nieuw paar ogen te geven. Theologisch betwistbaar, maar grafisch goed gevonden. Katholieken: nooit onderschatten.

Wondersloffen

Waar de opgroeiende jeugd -in het bijzonder de mannelijke helft, maar meisjes worden op geen enkele manier uitgesloten- veel zou aan hebben, is de heruitgave van de volledige reeks van Sjakie's Wondersloffen. Wie het leven wil leren kennen, leest Sjakie. Maar misschien behoeft die boude stelling enige toelichting.

Sjakie's Wondersloffen is de Nederlandse vertaling van Billy's Boots, een stripverhaal dat zich in het milieu van de jonge voetballertjes situeert. Billy Dane/Sjakie Meulemans is een niet zo getalenteerd spelertje dat door een wonderlijk toeval in het bezit komt van een uitzonderlijk paar oude voetbalschoenen, dat ooit toebehoorde aan de legendarische Charles "Dead Shot" Keen (zie prentje). Van zodra Billy/Sjakie de voetbalschoenen aantrekt, ontpopt hij zich tot een uitzonderlijk talent. De rest voel je komen: de ene keer verliest Sjakie de schoenen, de andere keer worden ze door booswichten gestolen, dan weer wordt hij omwille van zijn oude trappers uitgelachen, maar steevast eindigt het verhaal met Sjakie die de tegenstanders op een hoopje speelt.

En wat leert de jeugd daar dan wel van? Talent, hard je best doen, ambitie: allemaal bijzonder goed. Maar af en toe moet je ook gewoon geluk hebben. Die les is belangrijk voor het leven. Als alles een zaak is van talent, je best doen en ambitie, dan is falen bijzonder hard, want je eigen schuld. Als je daarentegen van jongsaf meekrijgt dat lukken of mislukken soms ook gewoon een kwestie is van stom toeval, dan wordt het leven een stuk draaglijker. Sjakie's Wondersloffen zou verplichte lectuur moeten zijn.

Dr. Pam Grier

Minder gekende feiten over Pam Grier (prentje): She received an Honorary Doctorate of Humane Letters from the University of Maryland Eastern Shore in 2011. That same year, she received an Honorary Doctorate of Science from Langston University in 2011.

En hoeveel Vlaamse universiteiten hebben er al aan gedacht Pam met een eredoctoraat te honoreren? Inderdaad. En dan maar klagen dat het niet vooruitgaat in de university rankings.

De film was beter

In de reeks De Film Was Beter Dan Het Boek, vandaag... Tja, dit spreekt voor zich, nemen we aan.

Het prentje: Hitchcock te gast in de New Yorkse boekhandel Rizzoli, 1963.

Gasfabriek

Het kunnen niet alle dagen zonnebloemen zijn, dat besefte ook Vincent Van Gogh. En in die gevallen teken je bijvoorbeeld de gasfabriek. Niets mee mis, zeker nu de dagen korter worden en het bij momenten al bijzonder fris is. Goede uitvinding, zo'n gasfabriek. En eigenlijk net zo schilderachtig als die eeuwige zonnebloemen.

Het prentje: Vincent Van Gogh, De Gasfabriek te Den Haag, 1882.

Gemeenteraadslid

Gisteren nog verkozen tot gemeenteraadslid te Brakel, vandaag hier één van zijn grootste hits ten gehore brengend: dames en heren, jongens en meisjes: Marino Falco met Les Beatniks (muziekje)!